MASTİTİS

GERİ

Mastitis oluşumunda üç dönem vardır :

1- İnvazyon Dönemi : Mikropların meme kanalından girdikleri dönemdir.

2- Enfeksiyon Dönemi : Meme kanalından giren mikroplar meme boşluklarında aktif olarak çoğalırlar ve meme dokusunu kaplarlar.

3- Yangı Dönemi : Memeye yerleşen mikropların oluşturduğu toksik maddelere karşı organizmanın reaksiyon göstermesi sonucu yangı şekillenir. Memede apseler ve süt kanallarında bozukluklar meydana gelir.

Hastalığın Seyri :
Hastalık 3 şekilde görülür :

1- Akut mastitis : Hayvanın genel durumunun bozulması ile birlikte meme lopları şişmiş, sıcak, sert, ağrılı ve yangıdan dolayı kızarmıştır. Süt sulu, pıhtılı, irinli ve kanlı bir şekil alır.

2- Subakut Mastitis : Memede yangı belirgin değildir. Sütte koyu pıhtılar vardır.

3- Kronik Mastitis : Akut ve subakut mastitisler sonucu şekillenebilir. Yangı görülmez. Sütte ise gözle görülebilir bir değişiklik olmaz.


Hastalığın Bulaşması :

Hastalığın bir hayvandan diğerine bulaşmasında rol oynayan sebepler şunlardır :

1- Süt sağan kişiler.
2- Süt makineleri.
3- Buzağılar.
4- Hastaların ayrılmaması.
5-Ahırların pis olması


Hastalığın Teşhisi :

Hastalığın erken teşhisinde ve zaman geçirilmeden tedaviye başlanmasında klinik belirtilerin önemi fazladır. Hastalıkta;

1- Sütte pıhtılaşmalar,
2- Memede gözle görülür değişiklikler, meme torbasında şişlik, sertlik ve kızarıklıklar
3- Meme uçlarında acı, ağrı,
4- Ateş

Bu belirtilerin görülmesi yanında basit kimyasal teşhis metotları ile de hastalığı teşhis etmek her zaman mümkündür. Erken teşhis ve erken tedavi meme körlüğünü ve süt kayıplarını önleyecektir.

Mastitis süt sığırı yetiştiricini maddi zarara uğratan en önemli hastalıklardandır. Genel olarak süt verimini, sütün kalitesini ve yağ oranını düşürür, meme körelmesine yol açar, sağmal hayvanın değerini düşürerek kasaplık hale getirir. Mastitisli hayvanın sütü insan sağlığına zararlıdır.

Korunma ve Tedavi :

1- Ahırın temizliğine ve dezenfeksiyonuna dikkat edilmeli, hayvanların yattıkları yer uygun şartlarda olmalıdır.

2- Hayvanlar soğukta bırakılmamalı, genç hayvanlar yaşlılardan ayrılmalıdır.

3- Kalıtsal meme bozukluğu bulunan hayvanlar sürüden çıkarılmalıdır.

4-Sağım esnasında sağlık kurallarına uyulmalıdır. Elle yapılan sağım uygun bir şekilde yapılmalı, memede kesinlikle süt bırakılmamalıdır. Sağımdan önce ve sağımı takiben meme mutlaka ılık sabunlu su ile yıkanmalı ve kurulanmalıdır.

5- Süt sağım makinelerinin temizliğine ve dezenfeksiyonuna dikkat edilmelidir.

6- Erken teşhis ile birlikte hastalık etkenine göre hemen uygun bir antibiyotikle tedaviye başlanmalıdır. Gecikmemiş vakalarda tedavi imkanı daha fazladır.